Het wielrennen voert na de donkere EPO-jaren een felle strijd voor een schone sport, maar dopingexpert Peter Van Eenoo maakt zich wel zorgen om een nieuwe dopingvariant. De Belg, hoofd van het Gentse dopingcontrolelab (DoCoLab), waarschuwt in De Avondetappe voor gendoping.

Gendoping is het manipuleren van genen of cellen om sportprestaties te verbeteren, vaak door genetisch materiaal in te brengen dat het lichaam zelf prestatiebevorderende stoffen laat produceren. Gendoping is – in tegenstelling tot bijvoorbeeld EPO – vaak lastig op te sporen met de huidige testen.

“Je zult ergens iets van genetisch materiaal binnenbrengen of veranderen. Vroeger dachten we echt dat we ons DNA moesten veranderen, maar dat hoeft niet zo ingrijpend te zijn”, legt Van Eenoo uit. “Het coronavaccin is bijvoorbeeld een vorm van gentherapie. Je brengt mRNA (een molecuul dat genetische instructies van DNA overbrengt, red.) binnen en dat geeft aanleiding tot het aanmaken van proteïne die ons afweersysteem een boost geeft.”

• 

  09:27

  Lees ook Dopingexpert Van Eenoo over nachtelijke controles: "Alleen vanwege zeer specifieke redenen"

  09:27

  15

Vrees
“Maar je zou ook evengoed een proteïne kunnen laten synthetiseren, die dan aanleiding geeft tot de productie van EPO of groeihormonen. Mijn vrees is dat diezelfde methodologie, die fantastisch heeft gewerkt bij de coronapandemie, zal gebruikt worden als een nieuw dopingmiddel”, aldus Van Eenoo. “We hebben drie methodes om doping op te sporen, maar we weten niet of we klaar zijn voor deze vorm van doping.”

Maar wat is dan het verschil met de ‘klassieke’ vormen van doping? “Dan breng je producten binnen die in principe zelfwerkzaam zijn. Wat je hier doet, is iets binnenbrengen wat je lichaam zelf zal samenvoegen. Dat verdwijnt dan weer binnen drie dagen uit je lichaam. Maar de gevolgen, het proces wat in gang is gezet, dat blijft maanden duren. Hier zit je met een systeem dat je de productie kunt opdrijven of afremmen.”

Is het nu al toepasbaar? “Ik durf geen nee te zeggen”
Is gendoping dan helemaal niet op te sporen? “Het is niet zo dat het helemaal niet te detecteren is. Je hebt nog altijd die veranderingen en het bloedpaspoort kijkt naar lichaamseigen waarden die schommelen. Als je gendoping gebruikt, zie je schommelingen. We hebben dus wel indirecte methodes om het op te sporen, maar indirecte methodes zijn altijd minder krachtig dan directe methodes, waarbij je effectief kunt zeggen: dit is synthetische EPO of testosteron.”

• 

  10:32

  Lees ook Tom Dumoulin is openhartig als het gaat over doping: "Ik vind het een heel moeilijk onderwerp"

  10:32

  8

De misschien wel belangrijkste vraag: is gendoping nu al toepasbaar? “Ik durf op dat antwoord geen nee te zeggen”, laat Van Eenoo na een lange stilte weten. “Dat zou wel heel naïef zijn. Ik vermoed van niet, maar ik ben niet zeker. Ik denk dat het voor een individu zeer moeilijk is om dit toe te passen, maar het hoort denk ik wel binnen de mogelijkheden van bepaalde landen.”