Professor sportrecht: “UCI kan overstap Cian Uijtdebroeks niet beletten”
foto: Cor Vos
maandag 11 december 2023 om 13:56

Professor sportrecht: “UCI kan overstap Cian Uijtdebroeks niet beletten”

Er is sinds zaterdag veel te doen over de transfer van Cian Uijtdebroeks van BORA-hansgrohe naar Jumbo-Visma. De Nederlandse formatie presenteerde de Belgische klimmer als nieuwste aanwinst, maar BORA-hansgrohe liet daarop weten dat Uijtdebroeks nog tot 31 december 2024 onder contract ligt bij de Duitse formatie. Hoe zit dit juridisch? Kan een renner zijn doorlopende contract zomaar verbreken? En hoe zit het met een eventuele schadevergoeding?

De Internationale Wielerunie (UCI) stelt twee voorwaarden. Allereerst moet de UCI Pro Cycling Council zijn toestemming geven, maar daarnaast moeten ook beide ploegen akkoord gaan met een transfer. In het geval Cian Uijtdebroeks is daar duidelijk geen sprake van. Toch is er volgens Frank Hendrickx, professor sportrecht aan de KU Leuven, weldegelijk een transfer mogelijk.

“Het UCI-reglement is, zoals elk reglement van een sportbond die in Europa is gevestigd, onderworpen aan het Europees recht”, begint Hendrickx in gesprek met Knack. “Een verbreking van een contract steunt op de vrijheid van arbeid en van het vrije verkeer van werknemers in de hele Europese Unie. De UCI zal de overgang niet kunnen beletten en Uijtdebroeks dwingen om bij BORA-hansgrohe te blijven.”

Schadevergoeding?
Uijtdebroeks kan dus weg bij BORA-hansgrohe, maar hij moet mogelijk wel een schadevergoeding betalen, aldus Hendrickx. Dat zal het geval zijn als men tot het oordeel komt dat er geen ‘dringende reden’ was voor de contractbreuk. “Dan moet het al gaan over ernstige beledigingen en pesterijen, geweldpleging of het uitoefenen van ongeoorloofde psychologische druk. Dat is ook niet eenvoudig om te bewijzen.”

“Zonder dringende reden is er geen geldig ontslag en moet het contract onrechtmatig beëindigd worden. Dat kan alleen mits het betalen van een schadevergoeding. Daarbij is het belangrijk om te weten of de renner als zelfstandige of als werknemer een contract heeft, en welk recht van toepassing is verklaard op de arbeidsovereenkomst.” In het beginsel zou dat het Oostenrijkse recht zijn, want de personeelsleden van BORA-hansgrohe hebben een contract met Pro Cycling GmbH & Co. KG, een Oostenrijkse firma.

“Maar mogelijk kan ook het Belgisch recht gedeeltelijk van toepassing zijn, aangezien de Uijtdebroeks in België woont en een licentie heeft bij de Belgische wielerbond. Op basis van het Belgisch recht kan Uijtdebroeks dan een beroep doen op de fameuze wet van 1978. Daarmee kan een betaalde sportbeoefenaar zijn contract beëindigen als hij zijn ex-werkgever een vergoeding betaalt die gelijkstaat aan het salaris van de resterende duur van zijn contract, met een maximum van 36 maanden.”

Derdemedeplichtigheid
Daarmee is de kous echter nog niet af. Als blijkt dat Uijtdebroeks en Visma-Lease a Bike al contact hadden voor 1 december, de dag dat de renner zijn contract bij BORA-hansgrohe zou hebben verbroken, zou Visma-Lease a Bike schuldig zijn aan ‘derdemedeplichtigheid’, aldus Hendrickx. “BORA-hansgrohe zou dat wel moeten bewijzen en vervolgens moeten aantonen welke schade de ploeg daardoor heeft geleden. Op grond daarvan kan het een schadevergoeding van Visma-Lease a Bike vorderen. Die kan alleen worden toegekend door een rechtbank.”

Een transfer zou dit niet in de weg staan, maar het zou nog wel een ander gevolg kunnen hebben voor Uijtdebroeks en Visma-Lease a Bike. Ze zouden mogelijk voor de disciplinaire commissie van de UCI moeten verschijnen. Deze zou hen boetes tot 106.000 euro (Uijtdebroeks) en 528.000 euro (Visma-Lease a Bike) kunnen geven. Ook zou Visma-Lease a Bike dan nog dertien maandsalarissen van Uijtdebroeks moeten betalen aan BORA-hansgrohe. Een andere mogelijkheid is dat BORA-hansgrohe en Visma-Lease a Bike achter de schermen een regeling treffen.

RIDE Magazine
WielerFlits Podcast
38 Reacties
Sorteer op:
11 december 2023 14:26
Dank voor dit artikel. Het maakt een aantal zaken feitelijk en duidelijk.
Waarom is er eigenlijk geen live blog over deze transfer?
11 december 2023 16:31
Lijkt me redelijk bizar als Uijtdebroeks geen contact met Jumbo, pardon Visma | Lease A Bike zou hebben gehad voordat hij zijn huidig contract heeft opgezegd.
    11 december 2023 17:03
    Natuurlijk heeft hij dat, net zoals elke ploeg in de World Tour dit soort contacten heeft. Alleen, de contacten gaan vaak via het management van de renner en tenzij Ralph prive-detectives achter Cian en diens manager heeft aangestuurd kan het bewijzen van een directe inmenging van TVL super zwaar worden.

    Bovendien doet elke ploeg dit en als je dus zou bewijzen dat dit hier heeft plaatsgevonden kun je zelf later ook wel eens met hetzelfde feit om de oren worden geslagen. Dan houdt de wielerwereld liever de Omerta ook op dit onderdeel in stand. Echt benieuwd of Denk echt een rechtszaak gaat aanspannen, iets zegt me dat dit uiteindelijk redelijk geruisloos wordt beklonken.
    11 december 2023 18:58
    Je kunt het misschien niet bewijzen, maar iedereen weet dat het zo is en dat doet me toch ergens aan denken. Niet goed voor de sport en Visma in het algemeen en Plugge in het bijzonder
11 december 2023 16:35
De FIFA doet het nochtans wel gewoon in het voetbal? Lijkt me dat de UCI het dan ook kan. Niet door te zeggen dat iemand absoluut zijn contract niet mag verbreken natuurlijk, maar wel door zijn participatie aan internationale wedstrijden tegen te houden. De FIFA houdt zo bijvoorbeeld internationale transfers tegen als iemand eenzijdig zijn contract heeft verbroken.

Als je dit zomaar laat gebeuren schept dit een serieus precedent, namelijk dat iedereen op elk moment gewoon zijn contract kan verbreken en naar een ander team kan verkassen. Voor dure contracten in principe geen groot probleem (want die afkopen kost veel geld), maar voor talentvolle neoprofs die net komen kijken ligt dat compleet anders, die hun "waarde" ligt ver boven wat ze verdienen tijdens hun eerste (twee) jaar.
    11 december 2023 20:17
    FIFA en UEFA doen inderdaad gewoon hun eigen zin, maar dat kan enkel als de betrokken partijen de clubs hier ook mee instemmen. Clubs wagen zich meestal niet aan dit soort van acties al was het maar om hun eigen spelers niet op ideeën te brengen ... Spelers worden bezworen en bedreigd bovendien om nooit die stap te zetten. Wil men die onderhandse slavenhandel stopzetten moeten spelers beter beschermd worden.
11 december 2023 14:55
Bora betaalde ongeveer anderhalf jaarsalaris voor Roglic. Nu we weten dat Cian maar een ton kreeg van Bora denk ik dat Jumbo erg genereus zou kunnen zijn om 2 ton te betalen.
    11 december 2023 15:01
    @Makkelijk het contract van Roglic liep nog 2 jaar en het contract van Uijtebroeks 1 jaar. Looptijd is ook van belang bij het vaststellen van een afkoopsom.
    11 december 2023 15:18
    Het verschil is natuurlijk dat Roglic z'n salaris meer in verhouding stond tot zijn kwaliteiten en dat is het bij Cian niet. Cian is ws meer waard dan zijn huidige salaris en dan schiet Bora er dus bij in.
    11 december 2023 15:24
    @oude indianentruc Dat geldt ook voor het salaris van Roglic bij JV, aangezien Roglic 6 miljoen per jaar, volgens de pers, bij Bora krijgt. Roglic zat ook ver onder de marktwaarde bij JV.
    11 december 2023 16:35
    Wat ik begreep was die 6 miljoen gespreid over 2 jaar, maar bon, blijft een hoop ;)
    Cian zelf zal geen tonnen kunnen ophoesten, dat lijkt me duidelijk.
    11 december 2023 17:23
    Naar ik geloof is de Europese jurisdictie niet overeenkomstig de duur van het nog lopende contract. Als je als werknemer een contract hebt van tijdelijke duur, is dat een contract dat ten laatste eindigt op een vooropgestelde datum. Niets sluit de vroegere stopzetting uit. Als je als projectingenieur een contract krijgt ergens voor drie jaar, en ze zijn van mening dat je niet voldoet gaan ze je heus niet de volle drie jaar uitbetalen. In Nederland kan je op één maand weg uit een contract van tijdelijke duur. De rechtspraak in België als invulling op de Europese wet kwam telkens tot één jaar schadevergoeding voor topfuncties ongeacht de lengte van het nog lopende contract, waarbij de hoogte van het salaris een parameter voor de belangrijkheid van het contract.
    11 december 2023 17:47
    @makkelijk https://www.wielerkrant.be/nieuws/2023-09-30/nieuw-monstersalaris-van-primoz-roglic-lekt-uit-groot-verschil-met-van-aert-en-van-der-poel. Hier is de link met het salaris van Roglic per jaar.
11 december 2023 17:41
Had Kylian Mbappe dit afgelopen zomer maar gelezen, dan had hij vrijwel transfervrij naar Real Madrid kunnen gaan en 100 miljoen euro tekengeld kunnen ontvangen
    11 december 2023 19:54
    Gegeven wat daar allemaal gebeurd is, denk ik dat je de oplossing voor de gehele Mbappé soap iets te simpel voorstelt.
11 december 2023 14:53
Dat verhaal van derdenmedeplichtigheid lijkt me een verhaal onder Belgisch recht. Lijkt me speculatief dat Belgisch recht van toepassing is (ook voor de overeenkomst met Uijtebroeks. Het is niet erg gebruikelijk om te kiezen voor het recht van de werknemer/opdrachtnemer. Meestal wordt het recht van de werkgever/opdrachtgever gekozen).

Voor onrechtmatige daad en soortgelijke vorderingen (waar dit onder lijkt te vallen), is het uitgangspunt het recht van het land waar de schade zich voordoet (ongeacht in welk land de schadeveroorzakende gebeurtenis zich voordoet). Dat lijkt me de plaats te zijn waar de ploeg Bora is gevestigd. Een andere mogelijkheid is het recht van het land waarmee de onrechtmatige band een kennelijk nauwere band heeft (dan de plaats waar de schade zich voordoet). Daarmee kan je met name uitkomen bij het recht van de arbeidsovereenkomst. Maar waarom zou dat Belgisch recht zijn?
11 december 2023 14:35
Wordt lachen als Plugge gaat ontkennen dat er voor 1-12 contact was en er vervolgens uitlekt dat dat wel zo was. Dat zou deze soap nog tot de TDU kunnen rekken.

Die gaan gewoon 750.000 overschrijven.
    11 december 2023 14:50
    Volgens mij lees jij half. Bora moet het contact aantonen en bovendien aantonen welke schade ze geleden hebben.
    11 december 2023 14:54
    Maar zelfs als je gelijk zou hebben (wat ik gezien het onderstaande betwijfel) hoe kom je dan op EUR 750.000?
    11 december 2023 15:10
    Als je 750k wil betalen, dan wil en kan je ook 1M betalen.

    Niet lullen, maar gewoon de vraagprijs dokken en door...
    11 december 2023 17:22
    Het is geen vraagprijs AdZ. Koop jij ook je huis zo?
    11 december 2023 17:44
    Als je er snel met elkaar en zonder rechter of mediator uit wil komen, dan is het juist wel de BORA vraagprijs!

    En pas maar op, anders wordt er nog door andere ploegen overboden, al een paar jaar heel normaal in huizenland
11 december 2023 15:14
Voor het vervolg met een afkoopsom zie ik 2 mogelijkheden.

Of je laat een onafhankelijke partij, bijv. de rechter dit bepalen, volgens recht of jurisprudentie.

Of je versnelt t proces en regelt t onderling.

Het bod van BORA om er onderling uit te komen, ligt blijkbaar al in the open.

Aan Cian en TJV om te kiezen.
11 december 2023 16:39
Ik kan niet wachten tot de verfilming!
11 december 2023 15:49
Dat wordt een transfer van 6 ton. Iedereen blij. Maar waarom dit niet tegelijk met de deal van Roglic werd beklonken is me een raadsel.
11 december 2023 16:44
Vooralsnog staat niet vast welk recht van toepassing is; namelijk of de arbovk idd met de betreffende vennootschap is gesloten (Oostenrijks recht?). Evenmin is de inhoud van de arbeidsovereenkomst bekend (oa tav welk recht toepasselijk is).

Volgt men het betoog van Hendrickx dan schept dit een precedentwerking waar de betrekkelijk kleine wielerwereld waarschijnlijk niet bij gebaat is. De belangen van sponsoren en de bestaanszekerheid, continuïteit van kleine wielerteams met personeel wordt een stuk onzekerder. Vandaar het zgn transferwindow, - periodemodel van het UCI reglement waar renners van team kunnen wisselen . Dat schept zekerheid. De voetbalwereld daarentegen bijvoorbeeld behelst een veel grotere arbeidsmarkt, waarbij een ernstige (economische en personele) verstoring van die markt veel kleiner is. Het verdienmodel in het wielrennen bestaat hoofdzakelijk bij de gratie van sponsoren terwijl in het voetbal naast stadioninkomsten ook uitzendrechteninkomsten en bijvoorbeeld CL miljoenen er zijn.
Contracten voor bepaalde tijd a la CU zijn dan kennelijk niets meer waard anders dan een verschuldigd bedrag aan jaarsalarissen, opleidingskosten en kennelijk een te bewijzen schadebedrag igv derdemedeplichtigheid. Als in casu Cian 1k ontvangt p/j, hetgeen voor een 20 jarig aanstormend talent wellicht redelijk is, dan mag Bora prima 1 miljoen als afkoopsom vragen ipv 1k en nog wat wisselgeld: CU is kennelijk zeer begeerd door meerdere teams aangezien zijn toptalent onder bewijs is gesteld. Gewoon vraag en aanbod dan, wie biedt het meest. Dat continentale en proteams mooie afkoopsommen als contractsclausules zullen opnemen lijkt logisch, anders zijn contracten voor bepaalde tijd niets meer waard en evenmin de bestaanszekerheid van continentale en proteams.
    11 december 2023 17:28
    "Gewoon vraag en aanbod dan, wie biedt het meest." Dat klinkt leuk maar negeert de wens van de werknemer, Cian wil niet naar INEOS of Lidl Trek. En daar zit het probleem voor Bora, die ploegen komen met een zak vol geld maar TVL weet dat de renner alleen naar hen wil. Waarom zou je dan betalen wat Bora wil.
11 december 2023 17:08
is de domeinnaam cianstransferflits.nl al toegevoegd een doorgelinkt naar fusie-en wielerflits.nl?

Ontopic: Prachtige transfersaga weer in komkommertijd.
Het lijkt op toch ook op de directie van JV heel erg in zichzelf is gaan geloven. Op mij komt het niet heel sympathiek over.
    11 december 2023 18:12
    Uigate.nl? Zomaar even een stuk of 12 artikelen geloof ik, sinds bekendmaking dat het knulleke contractbreuk pleegt en z'n ploeg al een klein jaartje te kakken zet.
11 december 2023 16:48
Drie belangrijke vragen liggen nog open.
1) Welk recht van toepassing is (Belgisch, Oostenrijks, of EU recht).
2) Of bewezen kan worden dat TJV al contractonderhandelingen had voordat Cian op eigen houtje opzegde bij Bora.
3) De UCI kan geen sta in de weg zijn qua werkgever, daar gaan zij niet over, maar voor deelname aan wedstrijden kunnen zij wel degelijk een veto uitspreken (zie ook schorsingen voor het gebruik van legale pijnstillers, dat gaat ook in tegen het arbeidsrecht maar wordt vanwege de tuchtrechtspraak vanuit de organisatie geaccepteerd). Zijn hier precedenten van toepassing?
    11 december 2023 17:09
    Ad 1: beetje pedant misschien maar EU recht is van toepassing in alle gevallen.
    Ad 2: de relevantie hiervan is afhankelijk van je antwoord op vraag 1.
    Ad 3: het punt is dat de UCI geen regels mag hanteren die tegen het Europese vrij verkeer van werknemers in gaat. Een verbod deel te nemen aan wedstrijden doet precies dat.
    11 december 2023 17:21
    Europese arbeidswetgeving of - recht als zodanig bestaat niet. Wel rechtstreeks werkende verordeningen van de Europese commissie die in het arbeidsrecht verplicht geïmplementeerd dienen te worden. Dit geldt voor alle EU landen. Het eea om harmonisatie van het (arbeids)recht te verwezelijken en het vrije verkeer van diensten, handel en arbeid mogelijk te maken.
11 december 2023 17:16
@Panache
Punt 3 is schieten met een kanon op een mug, als je deelname aan wedstrijden afhankelijk maakt van deze contractperikelen open je een doos van Pandora, niet alleen juridisch maar ook praktisch, wat heeft Bora eraan dat ze een renner moeten doorbetalen die ze niet kunnen opstellen? Eigenlijk worden dan alleen Bora en Cian getroffen terwijl TVL ipv betaling van een ton, de renner helemaal gratis krijgt in 2025.

Punt 1 lijkt me vooral ook afhankelijk van de vraag of Cian in loondienst was of zich als zelfstandige liet inhuren. Gezien zijn niet al te hoge salaris lijkt loondienst het antwoord en dan zou je vallen onder het Oostenrijkse arbeidsrecht. Bij loondienst zijn verder weinig obstakels dan het betalen van het resterende salaris, dat is praktisch in de hele EU gelijk.

Punt 2 is onmogelijk te bewijzen lijkt me, denk niet dat Denk zijn werknemer laat volgen, afluisteren of diens appverkeer tapt. Daarnaast doen alle ploegen aan het benaderen al dan niet via via van versterkingen. Op papier zijn er regels voor maar de praktijk wijst uit dat dit een wassen neus is.
    11 december 2023 22:03
    @Thurau ik denk dat je punt 3 even verkeerd uitlegt. Er was gesteld dat de UCI de overstap niet kan beletten, daarmee zou de sanctie niet Bora maar Visma treffen. Want de overgang kan immers niet belet worden, maar de UCI kan het opstellen van de renner door Visma WEL verbieden. In dat geval straf je dus wel de schuldige partijen.

    Maar gezien de ervaring met het verhaal van Van Aert zal dit allemaal wel hypothetisch zijn want de UCI heeft toch niet de ballen om op te treden.
    11 december 2023 22:16
    @Jim Beam
    Das een klassiek geval van de dode letter in de regelementen. Zij kunnen hem inderdaad verbieden om aan koersen deel te nemen maar dat zullen ze niet doen omdat ze weten dat die regelementen geen stand gaan houden in een juridische procedure. Niet alleen is het moeilijk uitleggen waarom de 1 wel en de ander niet mag koersen terwijl ze hetzelfde middel kozen voor contractontbinding maar belangrijker nog de interne regels van de UCI op dat punt zijn in strijd met de arbeidswetgeving in de EU. Onmogelijk voor de UCI om te zeggen dat een werknemer binnen haar bedrijfstak niet de vrijheid heeft om zelf zijn contract te beëindigen, klinkt een beetje als de argumentatie voor het in stand houden van de Slavernij.
    12 december 2023 16:12
    De UCI kan transfers reguleren als dat niet tegen de wet in gaat. Meestal vereist dat dat de regels niet één partij benadelen tegenover de andere.

    Bijvoorbeeld indien een renner wettelijk weg kan mits een verbrekingsvergoeding, dan kan de UCI bewijzen eisen dat deze effectief betaald is, maar het kan de transfer niet willekeurig tegenhouden, of willekeurig & éénzijdig de bedragen voor een verbreking vertienvoudigen.

    De UCI kan bijvoorbeeld ook een transferperiode instellen omdat er anders sprake kan zijn van competitievervalsing (denk maar aan de regels rond UCI-punten en de potentiële gevolgen daarvan voor teams).

    En de UCI heeft al regels rond opleidingsvergoedingen bovenop eventuele wettelijke verbrekingsvergoedingen wanneer een renner van een club (amateur) of continentaal (semi-pro) team naar een professioneel team gaat. Deze zijn ook rechtsgeldig omdat de vergoeding niet overdreven hoog is, en het in het belang is van iedereen dat beginnende renners een degelijke opleiding kunnen krijgen.

Reacties zijn gesloten.