Materiaalzone 
Fietstoerisme 
Tadej Pogačar heeft op basis van waarden deze Tour de France al beslist
Analyse De Reus van de Pyreneeën heeft waarschijnlijk het oordeel over deze Tour de France al geveld. Op de eerste klim van de buitencategorie, de Col du Tourmalet, weet Tadej Pogačar al een beslissende kloof van liefst 2’42” in het klassement te slaan. Nooit eerder in hun legendarische rivaliteit verloor zijn geduchte concurrent Jonas Vingegaard zoveel terrein in een bergrit. En alle andere tegenstanders die nog de ambitie koesterden om de tweevoudig wereldkampioen in deze Ronde van Frankrijk te verslaan, zagen de achterstand op de stopwatch nog verder oplopen.
De Pyreneeën zijn eigenlijk slechts een tussengerecht in deze Tour de France. Parcoursbouwer Thierry Gouvenou heeft deze ronde zodanig ingericht dat de ontknoping pas in de laatste vier dagen moet plaatsvinden. Met een Grand Départ in de Catalaanse metropool Barcelona moest hij het Frans-Spaanse grensgebergte al in de eerste week in de route opnemen. Om de strijd open te houden, werd er slechts één Pyreneeënrit in het parcours opgenomen.
Sinds de eeuwwisseling is het nog nooit voorgekomen dat de Pyreneeën zo vluchtig werden afgewerkt. Zelfs in edities waarin de Pyreneeën ‘mager’ bedeeld waren (zoals in 2012 of 2016), waren er altijd minimaal twee opeenvolgende ritten die als serieuze bergetappes golden.
Helaas voor de Tourorganisatie heeft het fenomeen Tadej Pogačar aan één col genoeg om de Tour in een vrijwel beslissende plooi te leggen. Op de roemruchte Tourmalet knalt hij vanuit Sainte-Marie de Campan naar een nieuw klimrecord van 43 minuten en 12 seconden. Daarmee is hij liefst 2 minuten en 20 seconden sneller dan zijn oude record uit 2023, toen hij samen met Vingegaard in 45 minuten en 32 seconden omhoog reed.
En dan hebben we het nog niet eens over de verzengende hitte. Roemrucht is de uitspraak van de Franse wielrenner Jean Robic, die in 1947 de Tour de France op zijn naam schreef: “De Tourmalet is de vuilste ouwe jongen bij hitte.”
Zijn UAE Emirates XRG-formatie lanceert Pogačar op grootse wijze op de Tourmalet. Het is niet voor niets dat de internationale wielerunie UCI meer evenwicht tussen de ploegen wil creëren, zodat de vele dirhams uit de Verenigde Arabische Emiraten niet voor een koersbepalende dominantie zorgen. Zo wordt er gekeken naar een budgetplafond, maar ook naar het verkleinen van de ploegen in de grote rondes van acht naar zes renners.
Foto: Fotoburo Cor Vos
Het machtsvertoon van de UAE’ers Felix Großschartner, Brandon McNulty, Adam Yates, Isaac Del Toro en Tadej Pogačar (in deze volgorde) is op het zware deel van de Col du Tourmalet indrukwekkend. Even lijkt de concurrentie helemaal verpulverd te worden wanneer Pogačar met zijn ‘kroonprins’ Del Toro wegrijdt bij de rest. Het tempo van de Sloveen ligt uiteindelijk toch te hoog voor de Mexicaan, en dus voert Pogačar vervolgens zijn zoveelste grote nummer op: een winnende solo van 42,7 kilometer.
Het verlies in deze rit voor Vingegaard (die voor de Tour nog aangaf dat hij zijn beste waarden ooit wegtrapte) op Pogačar is met 2’38” groot. Toch moeten we hier de kanttekening bij plaatsen dat de kopman van Visma | Lease a Bike op de klim van de Tourmalet ‘slechts’ dertig seconden verliest, en dat zijn achterstand juist oploopt in de afdaling, de vallei en de slotklim. Daarbij is de voorbereiding van Vingegaard, doordat hij de Giro d’Italia al in de benen heeft, nog meer dan in voorgaande jaren gericht op de slotweek in de Alpen. Dit grote verlies had echter niemand in het zwart-gele kamp ingecalculeerd. Vingegaard spreekt van een grote teleurstelling, al benadrukt hij dat hij de strijd nog niet opgeeft.
Pogačar plaatst deze ritzege in zijn top vijf van de mooiste van zijn 23 ritzeges in de Tour de France. Hij maakt een vergelijking met zijn overwinning in 2023 richting Cauterets (destijds ook etappe zes), toen de Col du Tourmalet net zoals nu als voorlaatste klim in de etappe was opgenomen. Een groot verschil: drie jaar geleden pakte hij slechts 23 seconden op Vingegaard. De Deen wist die ronde vervolgens wel te winnen.
Natuurlijk heeft Pogačar in de Tours van 2022 en 2023 in de Alpenritten op respectievelijk de Col du Granon en de Col de la Loze grotere klappen van Vingegaard gekregen. We weten echter ook dat Pogačar en UAE Team Emirates die nederlagen hebben aangegrepen om zich op alle vlakken verder te ontwikkelen en te professionaliseren.
De wielrenner Tadej Pogačar van 2026 is niet te vergelijken met de Tadej Pogačar van 2023. Op basis van de gegevens die we kunnen verzamelen, zien we dat zijn Functional Threshold Power (FTP, het vermogen dat een renner theoretisch een uur lang kan volhouden) in 2023 geschat werd op 400 tot 410 watt. Destijds kwam hij bij een gewicht van circa 66 kilogram uit op 6,1 à 6,2 W/kg, wat al exceptioneel is.
Foto: Fotoburo Cor Vos
Anno 2026 is zijn basale FTP, op basis van gelekte trainingsdata via onder andere Strava-zones, stabiel rond de 415 tot 420 watt. Dit vertaalt zich naar een vaste waarde van minimaal 6,3 W/kg.
Het grootste verschil zit niet eens in wat hij fris kan trappen, maar in wat hij kan leveren aan het einde van een zware bergrit. Tijdens de Tour de France van 2023 trapte Pogačar op de grote slotbeklimmingen waarden rond de 6,1 tot 6,3 W/kg bij inspanningen langer dan 40 minuten bergop.
Op basis van de 43 minuten en 12 seconden waarmee hij nu het klimrecord op de Tourmalet verpulvert, zou hij in dat tijdsbestek gemiddeld 6,39 W/kg wegduwen. Dat is een continu vermogen van rond de 420 watt, nadat er al uren was gekoerst. Het tekent hoe hij in de afgelopen drie jaar is verbeterd, wat fysiologisch gezien zijn 27 jaar ook mogelijk is. Al plaats ik nogmaals de kanttekening dat dit geen officiële cijfers zijn, maar data die door diverse wetenschappers op verschillende websites worden verzameld.
Een offday, zoals ‘Pogi’ die in 2022 en 2023 kende, lijkt nu ook niet realistisch omdat hij in de aanloop naar deze Tour vrij weinig wedstrijddagen heeft gemaakt. In Barcelona ging hij afgelopen zaterdag heel fris van start. Wel zagen we vorig jaar dat de drie weken durende Tour en de opperste concentratie die daarvoor nodig is, zwaar wogen op de ‘speelbal’ Pogačar. Mentaal uitgewrongen bereikte hij destijds Parijs. Nu straalt hij na zes dagen Tour tot dusver een en al plezier uit.
Luister en/of kijk nu ook naar de Tour in 15 minuten
Hij lijkt het inderdaad naar zijn zin te hebben. Ik denk dat dat ook met Del Toro's aanwezigheid te maken heeft. Daar kan hij goed mee.
Vingegaard is nog nooit goed geweest in het dalen of tussenstukken, alleen als er ploeggenoten bij hem zaten.
Visma is niet goed genoeg dit jaar. Geen Wout van Aert mee en een slechte Jorgenson.
Eerder was het dat hij niet uitblinkt in de sprint op een korte
explosieve helling omdat dit zijn ding niet is of nooit was.
Nu is het ook al dat zijn skill's in het dalen alsook zijn tempo
op de vals-platte stukken niet geweldig te noemen zijn.
Stel je maar eens voor dat Pogacar de zwakke plekken die
ook hij tot en met 2023 had, niet kunnen wegwerken had
of hij net zoals Vingegaard nu, in het hooggebergte, die
zijn speelterrein was om iedereen op een hoopje te rijden,
ook hier al van die klasse moeten prijs geven had ?
Die zwakke plekken van Vinegaard zijn natuurlijk vooral ten opzichte van de allerbeste renner die er rondrijdt, namelijk Pogacar. Op de Tourmalet rijdt hij de rest op 1 minuut of meer en in de overige 40 km verliest hij "slechts" 40 seconden op een groep van 8 achtervolgers.
En vanaf de top van de Tourmalet verliest hij het ten opzichte van Pogacar voor een deel ook op gewicht en puur wattage. Die afdaling van de Tourmalet heeft veel rechte stukken waar je gewoon makkelijker snelheid pakt als je meer weegt. En de klim naar de finish was een loper waardoor het iets meer draait om puur wattage dan om watts per kilo. Pogacar was als zwaardere renner dus iets meer in het voordeel. Naast dat hij dus bergop ook al de betere was.
Betere bochtentechniek icm waarschijnlijk een iets hoger eigen gewicht en veel meer explosiviteit na de bochten.
Uiteindelijk wordt Vingegaard daar pas echt gesloopt.
Er moet iets geks gebeuren wil Pogi niet winnen. Maar het blijft de Tour, en daar gebeuren nogal eens gekke dingen.
Tuurlijk is spanning en een zekere mate van onvoorspelbaarheid tot op de meet het mooiste in de wielersport. Zoals in Parijs-Roubaix, Milaan-San Remo en Dwars door Vlaanderen dit voorjaar. Dat waren prachtige koersen.
Maar ik weet quasi zeker dat ik nooit nog een renner van het niveau Pogacar ga meemaken. Hierover spreken ze nog heel lang, zoals de vorige generaties dat deden over Merckx. Die kwam in '69 trouwens ook op legendarische manier winnen in de rit over de Tourmalet naar Mourenx. Toen zelfs met een solo van 140 km. Alles wat in de toekomst komt, zal toch afgetoetst worden aan Pogi's prestaties. 'Groot kampioen, maar geen Pogacar.'
En je hebt ook nog de strijd voor de derde plek, die erg interessant lijkt te gaan worden. Met toch ook grote namen zoals Evenepoel, Del Toro, Seixas, Ayuso, Lipowitz.
Begrijp best dat de zoveelste machtsexplosie van Pogacar mensen gaat tegensteken. Maar ik kan er wel het unieke van appreciëren. De kans dat er nog zo'n dominante renner komt de komende tientallen jaren, lijkt mij vrij klein.
Voor Pogačar is dit ongeveer 7.24 W/KG en voor Vingegaard zelfs 7.29 W/KG in een tijd van ongeveer 43 minuten.
Het belangrijkste stuk in de etappe was de aanval van Pogacar op iets meer dan 4 km van de top van de Tourmalet. Die duurde 11:14 en daarin pakte hij 29 seconden op Vingegaard. Ofwel 4.3% in tijd.
Bij de rekensom die dan gemaakt kan worden moeten de volgende waardes ingevuld worden:
rho (luchtdichtheid)= 0.926
CA (frontaal oppervlak maal luchtweerstandscoefficient met handen boven op stuur)) = 0.40
gewicht renner = 64 kg, gewicht fiets (met bidon) = 7 kg
rolweerstand = 0.004
stijgingspercentage = 8.7%.
snelheid = 22.19 km/h
Dit alles levert een vermogen op van 437 Watt over ruim 11 minuten. ofwel 6.83 W/kg. Op hoogte is de VO2 max bij acclimatisatie 8% minder. Daarvoor moet er gecorrigeerd worden, Dit levert 7.37 W/kg. Omgerekend naar 1 uur levert dat 6.48 W/kg op. Deze FTP is ongeveer wat maximaal mogelijk is!
Rekent men de tiijd van Vingegaard voor Pogacar (waarmee men het aero effect gelijkstelt) dan komt daar een 5.0 % lager W/kg uit. Omgerekend naar FTP zou Vingegaard uitkomen op 6.16 W/kg.
Echter zou men kunnen stellen dat Vingegaard ietsje beter is in langere inspanningen t.o.v. de allrounder Pogacar. Dit wordt bepaald door de Riegel formule die aangeeft hoeveel vermogen men verliest als de inspanning verdubbeld wordt. Bij Pogacar is hier 5.0% ingevuld. Als bij Vingegaard 4.5% wordt ingevuld dan is het verschil in FTP in W/kg 3.3%. Nog steeds een heel groot verschil.
Vervolgens zou men het statistisch kunnen benaderen: stel de standdaarddeviatie van beide renners is 1% in W/kg. Dan is de standdaarddeviatie van het verschil tussen beiden 1.41%. Op een inspanning van 1 uur zou Vingegaard dan al 2.33 tot 3.55 standdaarddeviaties achterliggen. De kans dat Vingegaard dan wint is maar maximaal 1.0% en minimaal 0.02%.
Mijn conclusie is dat Pogacar qua vermogen echt op de grens zit van wat mogelijk is. Echter kijkend naar de harde koers (bijna recordtijd op de Aspin) en een aantal dagen extreme hitte, dan zet dat de zaak in een ander perspectief. Als men ook ziet hoe enorm groot de verschillen werden in zo'n korte tijd (gele trui verliest echt razendsnel tijd op de Tourmalet) is dat mede het gevolg van de enorme sterkte van het team UAE bergop.
Het mentale aspect, onverwachte situaties, de verhalen. Dat maakt het wielrennen mooi : ).
Keihard gelachen.