Materiaalzone 
Fietstoerisme 
Pauliena Rooijakkers: “Zwangere wielrensters hebben veel te danken aan Armitstead, Blaak en Van Dijk”
Interview Vorige week bracht Pauliena Rooijakkers het prachtige nieuws naar buiten dat ze zwanger is van haar eerste kind. Medio november hoopt ze te bevallen van de baby. Dit betekent dat haar wielerloopbaan dit jaar onderbroken wordt. Een tijdelijke break, want vrijwel direct nadat de nummer drie van de Tour de France Femmes 2024 het nieuws van haar zwangerschap kreeg te horen had ze voor zichzelf besloten dat ze met het wielrennen nog niet klaar is. Met Wielerflits spreekt Rooijakkers over hoe ze als wielrenster omgaat met haar zwangerschap.
Pauliena, allereerst van harte proficiat met je zwangerschap.
“Dank je wel! Ja, het is heel erg leuk”
We lazen dat de zwangerschap een grote verrassing was. Klopt dat?
“Ja, eigenlijk wel ja. Uiteindelijk was het inderdaad een verrassing, maar wel een hele mooie en bijzondere verrassing voor ons.”
Je reed in februari je laatste wedstrijd in Valencia, waar de finish niet haalde. Was je toen al zwanger of speelde er op dat moment iets anders?
“De ontdekking van de zwangerschap kwam pas een maand later begin maart. In februari was ik in principe alleen maar heel serieus bezig met de voorbereiding op het nieuwe wielerseizoen waarbij ik me zou richten op de Ardennen-klassiekers en de drie grote rondes. Ik was net op hoogtestage in Tenerife geweest, samen met Elisa Longo Borghini. Toen ik daarna in Valencia aan de start stond, had ik waarschijnlijk nog een flinke dip als reactie op die hoogtestage. Ik voelde me daar simpelweg niet top en begreep op dat moment zelf ook niet helemaal wat er aan de hand was met mijn lichaam. Maar in de basis was ik super gefocust, positief gestemd en alleen maar bezig met mijn trainingen.”
Hoe kwam je tot de ontdekking dat je zwanger was?
“Pas een paar weken na die wedstrijd. Ik merkte op een zeker moment dat ik heel weinig energie had. In het begin dachten we binnen de ploeg nog dat het een na-effect was van de zware hoogtestage. Maar toen het aanhield, wist ik vrij snel daarna wat er werkelijk aan de hand was. Mijn energieniveau was zó ontzettend laag dat ik dacht: dit klopt simpelweg niet. Toen heb ik een test gedaan en wisten we het.”
Dan moet je als mens, maar ook als topsportster de knop volledig omzetten. Hoe voelde dat voor jou?
“Het voelde in het begin heel erg dubbel. Ik was ontzettend gefocust op mijn start bij mijn nieuwe ploeg UAE Team ADQ. Ik was de hele tijd intensief bezig met alle voorbereidingen op het seizoen en ik had een goede winter achter de rug. En toen kwam dit nieuws er ineens tussendoor. Tegelijkertijd was een kindje voor ons altijd enorm welkom. We zijn inmiddels natuurlijk ook al wel wat ouder. Als topsporter verleg je constant je grenzen en vraag je extreem veel van je lichaam. Dat kan invloed hebben op je vruchtbaarheid. Die onzekerheid speelde er bij mij op de achtergrond altijd wel een beetje in mee. Dankzij een gezond lichaam is het dus toch mogelijk gebleken. Het is iets heel bijzonders voor ons. Dus ja, het voelde even dubbel vanwege mijn wielercarrière, maar we zijn er echt super blij mee.”
Derde in de Tour de France Femmes achter Kazia Niewiadoma en Demi Vollering. Foto: Fotoburo Cor Vos
Op het moment dat je zo’n positieve test in handen hebt en het nieuws bezonken is, ga je ongetwijfeld nadenken over de toekomst. Wat wil je met je wielercarrière gaan doen?
“Nou, eigenlijk had ik direct voor mezelf besloten dat ik nog helemaal niet klaar ben met de wielersport. Ik wil het volgend jaar heel graag weer oppakken. Ik voel ook echt dat de drang en de passie er nog volop zijn. Ik zit nu nog steeds bijna elke dag op de fiets, zolang het fysiek gaat natuurlijk. Ik volg alle wedstrijden op de voet en ik merk aan alles dat ik nog heel graag wil terugkeren in het peloton. Dat lijkt me alleen maar goed. Natuurlijk blijft het de komende tijd wel een kwestie van afwachten. Je weet nooit hoe de zwangerschap zich ontwikkelt, hoe de bevalling zal gaan en hoe het straks met de baby en met mijzelf gaat. De kleine staat straks absoluut op nummer één, dat sowieso.”
Wanneer verwachten jullie de baby?
“Medio of eind november ben ik uitgerekend.”
Hoe werd er eigenlijk binnen je nieuwe ploeg, UAE Team ADQ waar je een contract tot eind 2027 hebt, gereageerd toen je dit bijzondere nieuws ging vertellen?
“Gelukkig heel positief. Ik heb teammanager Yana Seel vrij snel op de hoogte gesteld. Haar eerste reactie was ontzettend mooi; ze zei meteen dat dit het mooiste is wat je in het leven kan overkomen. Aan de andere kant is het voor de ploeg natuurlijk ook wel een flinke sportieve tegenvaller. Hoe positief ze ook reageren, ik begrijp heel goed dat ze nu een renster missen in de geplande selecties. Ik ben nieuw in het team en dan gebeurt dit meteen in je eerste maanden. Maar ze ondersteunen me echt fantastisch. Ik kan nu gewoon mijn eigen ding doen om fit te blijven. De reactie was dus heel warm, al blijft het feit dat ze me dit seizoen in de koers moeten missen natuurlijk een baalmoment voor de sportieve leiding.”
Er is qua zwangerschappen de afgelopen jaren gelukkig veel veranderd in het vrouwenwielrennen. Renners als Lizzie Deignan-Armitstead, Chantal van den Broek-Blaak en Ellen van Dijk hebben laten zien dat je na een zwangerschap succesvol kunt terugkeren op het allerhoogste niveau. Dat geeft perspectief, nietwaar?
“Zij hebben stuk voor stuk bewezen dat het mogelijk is om als moeder terug te keren in de wereldtop. Het is natuurlijk afwachten of dat voor mij persoonlijk ook zo uitpakt, maar het is heel inspirerend om te zien hoe zij na hun bevalling weer op een ontzettend hoog niveau presteren. Chantal is daarna nog Nederlands kampioen geworden. Lizzie won Parijs-Roubaix en Ellen werd nog tweede in de Amstel Gold Race en het EK-tijdrijden. Dat is niet alleen prachtig voor henzelf, maar het is ook een heel belangrijk signaal naar de teams en de hele wielerwereld toe. Het laat zien dat je er na een jaar uit te zijn geweest niet direct compleet afgeschreven bent als sportvrouw. Dat motiveert mij enorm.”
Heb je toevallig al contact gezocht met een van deze ervaringsdeskundigen?
“Nee, op dit moment nog niet, maar dat is wel iets wat ik heel erg graag wil gaan doen. Ik wil binnenkort eens met hen praten over hoe zij hun trainingen hebben aangepakt. Niet alleen over de periode na de bevalling en de opbouw richting de wedstrijden, maar juist ook over de periode waar ik nu middenin zit: hoe train je verantwoord tijdens de zwangerschap zelf? Dat lijkt me heel waardevol, dus dat contact gaat er zeker komen.”
Foto: Fotoburo Cor Vos
Ik kan me voorstellen dat een zwangerschap als wielrenster in het begin de nodige onzekerheid met zich meebrengt over wat wel en niet verstandig is.
“Ja, dat is ook precies de reden waarom ik hen graag wil spreken. Op dit moment ben ik er vooral op gefocust om zo fit mogelijk te blijven, zonder mijn lichaam te overbelasten. Naast het fietsen ben ik nu bijvoorbeeld ook begonnen met zwemmen. En ik ga nog regelmatig naar de sportschool voor krachttraining. Richting volgend jaar blijft het natuurlijk spannend hoe je lichaam herstelt en hoe je uiteindelijk zult terugkeren. Ook richting het team brengt het vragen met zich mee: wat verwachten ze precies van je en hoe ziet de gezamenlijke toekomst eruit? Dat gaan we de komende tijd allemaal zien. Maar ik sta er heel positief in. De motivatie en de drang om te sporten zitten er nog diep in; elke ochtend start ik nog met een sportieve activiteit.”
Als we naar de planning kijken, is die uitgerekende datum medio november eigenlijk best ideaal voor een wielrenster. Tegen de tijd dat het januari is, kun je in theorie weer rustig beginnen met de conditionele opbouw richting het nieuwe seizoen.
“Ja, in theorie is de timing inderdaad gunstig. Normaal gesproken hoef ik er in het vroege voorjaar ook nog niet direct te staan. Als ik ergens in april, richting de Ardennen, weer fatsoenlijk in vorm kan zijn, is dat perfect. Ik hoef mezelf niet te pushen voor de Vlaamse koersen in februari of maart. Ik zie het wat dat betreft heel positief in om de conditie na de winter weer rustig en gestaag op te bouwen.”
Wat een enorm verschil is met vijftien à twintig jaar geleden, is dat er destijds bij een zwangerschap automatisch werd geroepen: ‘Dit is het einde van haar sportcarrière.’ Tegenwoordig is het gelukkig een geaccepteerd en bespreekbaar onderwerp binnen de professionele ploegen. En zijn er inmiddels ook betere regelingen getroffen voor zwangerschapsverlof.
“Dat hebben we echt te danken aan de meiden die de weg hebben vrijgemaakt, zoals Ellen, Chantal en Lizzie. Zij hebben aan de hele wielerwereld getoond dat het moederschap en topsport perfect te combineren zijn. Ik hoop straks ook een van die rensters te zijn die dat mag bewijzen. Vroeger betekende een zwangerschap inderdaad meteen het definitieve einde van je loopbaan. Nu zie je dat de wielerwereld veel moderner is geworden en dat de reacties overwegend positief en ondersteunend zijn. Het wordt niet meer gezien als een barrière, maar als een tijdelijke pauze.”
Pauliena Rooijakkers en Ronan van Zandbeek. Foto: Raymond Kerckhoffs
Je bent onlangs 33 jaar geworden. In het huidige vrouwenpeloton is dat tegenwoordig ook helemaal niet meer zo’n oude leeftijd.
“Gelukkig niet! En eerlijk gezegd voel ik me ook nog hartstikke jong. Als wielrenster leef je constant tussen de jonge meiden, waardoor je voor mijn gevoel zelf ook jong van geest blijft. Ik ben er gewoon nog niet klaar mee. Zolang de motivatie er is, kun je tegenwoordig prima nog een aantal jaren mee op het hoogste niveau. Dat bewijzen heel veel vrouwen in het peloton. Kijk maar naar iemand als Marianne Vos die nog altijd de pannen van het dak rijdt.”
“Wat ook enorm helpt, is dat mijn partner Ronan als voormalig wielrenner begrijpt hoe belangrijk de sport voor mij is. Hij zal straks ook een deel van de zorg voor zich nemen en met ons kind diverse wedstrijden bezoeken. En wat een groot voordeel is, onze familie heel dichtbij woont. Zowel mijn eigen ouders als mijn schoonouders wonen vlak in de buurt. Dat geeft me nu al heel veel rust. We weten dat er straks een warm netwerk om ons heen staat van mensen die direct kunnen bijspringen en de zorg even kunnen overnemen als ik moet trainen of reizen voor de koers. Mede daardoor zie ik het helemaal zitten om na de bevalling nog een paar jaar profwielrenster te zijn.”
Is het vreemd om op dit moment de Giro d’Italia Women op televisie te moeten kijken?
“Op dit moment is het vooral de topsport die ik mis. Ik mis de vaste structuur van het trainen naar een doel toe. Ik heb nu ineens zeeën van vrije tijd, en hoewel dat nu even lekker is, mis ik ook de dynamiek van het wielrennen. Ik vind al die moderne ontwikkelingen binnen de sport juist geweldig: de intensieve hoogtestages, de specifieke hitteprotocollen, de saunasessies om te acclimatiseren, het heel doelgericht bezig zijn met voeding en de specifieke trainingsschema’s. Ik vind het fantastisch om daar deel van uit te maken. Dat strakke regime en die diepe focus, dat mis ik nu stiekem wel een beetje. Maar de Giro en andere koersen volg ik juist met heel veel plezier.”
Om te reageren moet je ingelogd zijn.