Hoe het WK veldrijden in Fayetteville verzeild raakte

Hoe het WK veldrijden in Fayetteville verzeild raakte

De veldritwereld streek in oktober al in Fayetteville neer voor de Wereldbeker - foto: Cor Vos

donderdag 27 januari 2022 om 07:45
Special

Negen jaar na het wereldkampioenschap in Louisville keert de strijd om de regenboogtrui in het veldrijden terug naar de Verenigde Staten, naar Fayetteville om precies te zijn: een stad in het noordwesten van de staat Arkansas, diep verscholen in de beeldschone groene heuvels van de Ozarks. De conservatieve regio heeft echter een bedenkelijke reputatie: de rest van Amerika beschouwt het hier als een achtergebleven gebied en de armoede is hoger dan in de meeste andere staten. Hoe komt het WK dan juist hier, in dit Donald Trump-bastion, verzeild?

Brook Watts mag zeggen dat hij het wereldkampioenschap naar Fayetteville heeft gebracht. De 65-jarige uit Colorado afkomstige promotor van tal van veldritten in de Verenigde Staten, kijkers van de docureeks DNA Nys herkennen hem ongetwijfeld, kreeg zo’n zes jaar geleden een belletje uit Fayetteville. Of hij niet eens een kijkje in het gebied wilde komen nemen. Vanwege de reputatie van deze regio krabde hij zich achter zijn oren: door de hele VS had hij wedstrijden georganiseerd, maar de Ozarks waren nooit bij hem opgekomen als locatie voor een sport die in Amerika wordt gezien als een eurofiel tijdverdrijf voor ontwikkelde stedelingen.

Niettemin nam Watts de uitnodiging aan en wat hij zag, maakte hem enthousiast. De bergen rond Fayetteville waren verlaten en mooi, en uitermate geschikt voor het gravelracen en mountainbiken. De wedstrijdpromotor hoefde dan ook niet lang na te denken over de vraag of hij het veldrijden hierheen wilde brengen en ging overstag toen hij hoorde dat geld geen probleem was: achter de pogingen om de Ozarks open te stellen voor fietstoerisme zaten namelijk de broers Tom en Stuart Walton, erfgenamen van de bekende warenhuisketen Walmart. Het bleken fanatieke fietsfanaten die 70 miljoen dollar hadden geïnvesteerd in de ontwikkeling van de wielersport in hun thuisregio.

Wedstrijdpromotor Brook Watts (links) – foto: Brook Watts

Zo’n kans komt niet vaak voorbij voor een wedstrijdpromotor, dus ging Watts all-in toen hij met de broers Walton aan tafel zat. “We kunnen ons wel druk maken om een regionale wedstrijdreeks, maar waarom gaan we niet voor het WK?” En zo ging het balletje aan het rollen. De broers Walton dachten mee, Watts stelde een plan op en begin 2019 werd bekend dat Fayetteville het WK kreeg toegewezen. Voor Watts was het een droom die uitkwam. In de jaren 1970 was hij immers een van de pioniers van het veldrijden in de VS. Samen met medestudenten probeerde hij de in Europa zo populaire sport ook aan de andere kant van de Atlantische Oceaan op poten te zetten.

Succes-WK
Halverwege de jaren negentig nam het veldrijden een vlucht in de VS en in 2013 bereikte de groei zijn voorlopig hoogtepunt met het WK in Louisville. Dat door overstromingsgevaar het evenement van twee dagen naar één dag moest worden teruggebracht, deed daar geen afbreuk aan. Timothy Johnson, een begenadigd veldrijder aan het begin van de 21e eeuw, is nog steeds onder de indruk. In het Duitse Tour Magazin zegt hij: “Toen ik in de jaren 1990 begon, moest ik iedereen uitleggen wat cross was.” Maar in Louisville juichten tienduizenden toeschouwers hem luidkeels toe. “Ik heb toen niet het beste resultaat uit mijn carrière behaald, maar het was zonder meer de beste dag van mijn loopbaan.”

Sindsdien is de interesse voor de sport langzaam maar gestaag afgenomen. Kenners zijn het niet eens over de oorzaak. Velen van hen wijten de teloorgang van het veldrijden aan de opkomst van het gravelracen, dat de laatste jaren fors aan populariteit aan het winnen is. Watts is daarentegen van mening dat de cross in de VS gewoon is geslonken tot een niveau dat houdbaar is. “Het is net als triatlon en het mountainbiken in de jaren 1980. In het begin is er enthousiasme voor het nieuwe, daarna kalft het af.” In dit verband gelooft Watts niet dat dit WK weer voor een nieuwe opleving gaat zorgen.

Massa’s mensen op de been tijdens het WK van 2013 in Louisville – foto: Cor Vos

“Ik ben er zeker van dat de hardcore fans naar Fayetteville zullen komen”, zegt Watts. “Maar het zal waarschijnlijk geen festival worden zoals acht jaar geleden. Er zijn nu tijdens de Wereldbeker meerdere gelegenheden om de internationale sterren in de VS in actie te zien.” Maar buiten de scène denkt hij dat het WK nauwelijks indruk zal maken. Wel gelooft hij dat de rekensom van de broers Walton gaat kloppen. “Ik kan me voorstellen dat mensen denken: ik ga naar het WK kijken en verken dan een paar dagen de Ozarks op een gravelfiets of mountainbike. En voor mij is dat prima. Uiteindelijk gaat het erom mensen off-road op de fiets te krijgen, hoe het nu ook heet.”

Toeval
Voor Amerikaanse crossprofs is het ondertussen aartsmoeilijk om internationaal de aansluiting te vinden. Lokale en regionale wedstrijdreeksen zijn schaars geworden, een nationale serie is pas dit jaar teruggekeerd en bestaat uit slechts vier wedstrijden. Bovendien zijn de binnenlandse reizen naar de wedstrijden duur en voor veel Amerikaanse jeugdrenners is een trip naar wedstrijden in Europa onbetaalbaar. Het enig overgebleven profteam, Cannondale Cyclocrossworld, ondersteunt slechts vier profs en vier jonge renners. Het budget is niet voldoende voor meer. Ook is de steun van de Amerikaanse bond niet voldoende om regelmatig talent te laten doorstromen.

Wanneer iemand de sprong maakt naar de top van de sport, is dat meer bij toeval. Zo heeft Clara Honsinger haar doorbraak te danken aan haar eigen initiatief en de steun van haar familie. Na twee jaar studie gaf zij zichzelf een jaar de tijd om zich volledig op het wielrennen te storten en te ontdekken of zij had wat nodig was om prof te worden. Een luxe die slechts weinigen zich kunnen veroorloven. Bij de Wereldbeker op het WK-parcours in Fayetteville werd Honsinger derde, maar bovenal kreeg zij de gelegenheid om het veelbesproken parcours dat Brook Watts samen met Tim Johnson op een voetbalveld had uitgetekend, uit te proberen.

Clara Honsinger tijdens de voorbije Azencross van Loenhout – foto: Cor Vos

Voor Watts was het uittekenen van deze omloop zijn laatste bijdrage aan het WK. Nadat hij vorig jaar de route had ontworpen, trok hij zich namelijk terug uit de organisatie van het evenement. Hij moest pijnlijk ervaren wat de keerzijde is van het werken met organisatoren uit dit Amerikaanse stukje achterland. Toen Arkansas als eerste staat behandelingen verbood voor jonge transgender personen, stuitte dat in Amerikaanse wielerkringen op veel verontwaardiging. Een staat die transgender atleten in feite verbiedt aan sport deel te nemen, zo klaagden critici, zou geen sportevenement van wereldklasse mogen organiseren.

Ontslag
Aangezien Watts het gezicht van het WK voor de wielercommunity was, kreeg vooral hij de wind van voren. Hij zou óf een boycot moeten afdwingen, óf een verplaatsing eisen, wat ver buiten zijn macht ligt. Hoe langer de ophef duurde, hoe persoonlijker de bedreigingen tegen hem en zijn familie werden. Watts benaderde het organisatiecomité en de broers Walton met het verzoek duidelijk te laten weten dat zij zich van deze wetten distantieerden om de schade aan het imago van het WK en aan hem persoonlijk te beperken. Maar hij kreeg nul op het rekest. Toen hij zich vervolgens persoonlijk distantieerde via Twitter, werd hij ontslagen.

Toch hoopt Watts dat het evenement een succes wordt. Al was het maar omdat het goed is voor het wielrennen in het land en voor de atleten. En omdat hij de mensen die bij de planning zijn betrokken, de vruchten van hun arbeid niet wil ontnemen. Verder hoopt hij dat de testversie van de Mixed Relay een succes wordt: het was immers zijn idee om het nieuwe nummer op te nemen in het programma, nadat geen enkele wedstrijddirecteur het aandurfde. De crossprominent uit de VS blijft deze week weg uit Fayetteville en Arkansas, kondigde hij al aan: Watts bekijkt alle actie voor de televisie tijdens een Europees uitje met zijn vrouw.

flag-wc WK veldrijden 2022: Programma

Vrijdag 28 januari 2022
WK veldrijden Team Relay (Testevent)

Zaterdag 29 januari 2022
WK veldrijden junior-vrouwen (U19)
WK veldrijden belofte-mannen (U23)
WK veldrijden elite-vrouwen

Zondag 30 januari 2022
WK veldrijden junior-mannen (U19)
WK veldrijden belofte-vrouwen (U23)
WK veldrijden elite-mannen

Programma en uitslagen

Dit artikel delen:

11 Reacties

Theo Bovengemiddelkamp 25 januari 2022 om 17:35

Leuke reportage. Maar hoe groot is veldrijden nou werkelijk in de VS? Ik heb er geen idee van. Net als dat ik trouwens ook geen idee heb of Amerikanen bijvoorbeeld de Ronde van Vlaanderen, of nog gekker, de Amstel Gold Race, kijken? Ik heb nl het idee dat, met uitzondering van de Tour, ook het wegwielrennen daar een kleine sport is.

Aan de andere kant, de Walmart bros. steken blijkbaar miljoenen in deze organisatie, mede ter promotie van de streek. Dat zullen ze toch ook niet doen, als er geen Amerikaan nog maar de moeite neemt om de tv aan te zetten?

Ik denk dat Gosse deze vraag wel kan beantwoorden.

Har77 25 januari 2022 om 18:44

Het is deels een sport die echt enkel en alleen gezien wordt als alternatief voor lange saaie solo trainingen voor wegrenners. Zijn ook echt maar gedurende een korte periode wedstrijden.
Het is verder deels hipster meets singlespeed meets gravel meets beer meets Halloween meets spring break voor een andere groep.

Met name die laatste groep wordt altijd aangehaald als het gaat om die zogenaamde mateloze populariteit van de cx….en das ook meteen de groep die de sport echt niet verder gaan helpen, hoewel ik inschat dat Wout en Thieu in een varkens- of konijnenpak de rest ook nog wel op een hoop rijden

Brooks was de drijvende kracht achter CX in de US, waarna Trek zich er ook in mengde omdat ze vastzitten aan Nys. Al bij al klein, met weinig groeipotentieel vwb het stuk ‘serieuze’ topsport (dat is het hier al nauwelijks).

Oblomov 25 januari 2022 om 18:59

De doelgroep waarop de Walmart-erfgenamen zich richten is niet het bredere televisie kijkende publiek, maar actieve participanten. Die krijgen dit WK heus wel mee.

Oblomov 25 januari 2022 om 18:53

“…voor veel Amerikaanse jeugdrenners is een trip naar wedstrijden in Europa onbetaalbaar. (…) Ook is de steun van de Amerikaanse bond niet voldoende om regelmatig talent te laten doorstromen.”

Dit klopt niet hoor. USAC komt al jaar en dag met een groep talenten naar Europa tijdens de kerstperiode. Daar hebben ze zelfs een speciaal fonds voor, het toepasselijk genaamde ‘Mud fund’.

Arie den Blanken 25 januari 2022 om 20:11

Na het lezen van dit artikel is er voor mij maar een conclusie: Nooit meer een WK in dit klote land.

Romāns Vainšteins 25 januari 2022 om 21:47

Ik ga nog verder, nooit meer een cross buiten de lage landen en iedere exoot die er aan mee wil doen leert maar eerst de taal.

Oblomov 26 januari 2022 om 09:25

Ik wordt een beetje moe van die figuren die doen alsof veldrijden een puur lokaal Vlaamse aangelegenheid is, zoals kaatsen of fierljeppen tot Friesland beperkt is, maar wat uniek is aan Vlaanderen is dat er een publiek voor de sport bestaat dat groot genoeg is om profsport mogelijk te maken. Dat het de enige plek is waar wordt gecrost is onzin.

Er zijn een dozijn landen/regio’s met een levendig cross-wereldje. Dat het WK die plekken zo nu en dan aandoet is alleen maar mooi.

Koers 26 januari 2022 om 09:27

Kom kom, er mag best een beetje over de grens gekeken worden. Maar je moet het idd niet overdrijven. In de VS wordt een beetje gecrosst en de dames doen het niet zo slecht, dus je kunt daar best eens kijken. Maar mocht er slechts 1 WB in de VS zijn dan moet je die ook gewoon schrappen natuurlijk. Vanwege de tijdsverschillen wordt het natuurlijk ook lastig om daar echt populair te worden.

Eerst maar eens inzetten op een (extra) cross in het noorden van NL, Tsjechie, Luxemburg, Frankrijk, VK en wellicht Spanje. Mocht je daar dan wat animo krijgen en er staan nieuwe renners op, dan is het voor hun ook makkelijker om aan de Vlaamse crossen mee te doen. Dat is voor de VS coureurs natuurlijk vrij duur/lastig(vrij krijgen enz.).

@oblomov ho ho er zijn in Utrecht ook gewoon 5 fierljepverenigingen, en ze winnen verdikkie ook nog eens behoorlijk. Het nationaalrecord komt daar weg en het tweekamp tussen FRL-NL is meen ik van de laatste 9 jaar 6 keer gewonnen door NL (ferdikke!). En Belgie heeft ook een nationaal kampioenschap.

Arie den Blanken 26 januari 2022 om 12:09

@oblomov; Het WK zo nu en dan op die plaatsen ben ik met je eens. Maar dan echt zo af en toe. In de afgelopen jaren is het te vaak geweest op die plekken. Ik vind 1 keer per vijf jaar buiten Vlaanderen en NL meer dan genoeg.

Lalsacien 26 januari 2022 om 12:52

Ik vind één keer per vijf jaar in Nederland of Vlaanderen meer dan genoeg. Het WK is bij uitstek geschikt om in andere landen te houden.

Emergo 26 januari 2022 om 16:00

@Arie Wat maakt jou het uit of het hier of daar is; op tv is het te volgen.

Laatste nieuws

Materiaalzone

Populair