Visma | Lease a Bike betaalt nu de dure prijs van het succes
Opinie Met de eindzeges in liefst tien grote rondes sinds 2019 heeft Visma | Lease a Bike iets bijzonders neergezet in de wielersport. Deze overwinningen, behaald met vier verschillende renners, benadrukken hoe succesvol de werkwijze van de Nederlandse ploeg is. Dat is de concurrentie natuurlijk ook opgevallen. De rijkere ploegen kopen nu simpelweg kennis weg bij het team van Richard Plugge door cruciale stafleden aan te trekken, in de hoop zelf ook een stap te kunnen zetten in de Giro d’Italia, Vuelta a España en Tour de France.
Tijdens het digitale persmoment dat Visma | Lease a Bike rond het vertrek van Grischa Niermann organiseerde, werd duidelijk dat iedereen verrast was. Dat de Duitser, na een loopbaan waarin hij vrijwel onafgebroken als renner, ploegleider en Head of Racing aan hetzelfde team verbonden was, nu de overstap maakt naar Lidl-Trek, kwam hard aan.
Het woord ‘sad’ viel welgeteld twaalfmaal uit de monden van teammanager Plugge en de nieuwe Head of Racing Marc Reef op te tekenen. Sinds 2017 is Niermann niet alleen een van de architecten achter dit succes, maar hij heeft bovenal een nieuwe norm neergezet binnen de professionele workflow van de staf.
We kunnen er niet omheen dat de afgelopen drie jaar wel heel wat belangrijke stafleden Visma | Lease a Bike hebben verlaten. De trainers Marc Lamberts (die Wout van Aert en Primož Roglič onder zijn hoede had) en Tim Heemskerk (die Jonas Vingegaard vanaf de eerste dag trainde) kozen voor Red Bull-BORA-hansgrohe. Ook voedingsdeskundige Asker Jeukendrup verhuisde van de Nederlandse ploeg naar het Duitse team van Ralph Denk. Ploegleider Addy Engels werd afgelopen winter dan weer binnengehaald door het Zwitserse Tudor Pro Cycling.
Het vertrek van Head of Racing Grischa Niermann naar Lidl-Trek zal echter extra veel pijn doen. Twee jaar geleden legde hij nog een aanbieding van Red Bull-BORA-hansgrohe naast zich neer, maar nu was de lokroep van het nieuwe avontuur bij Lidl-Trek te groot. Ten eerste krijgt hij hier als Chief Sporting Officer (CSO) de verantwoording over het hele sportieve gebeuren. Daarnaast treft hij bij Lidl-Trek een organisatie die enorme financiële mogelijkheden heeft.

Foto: Fotopersburo Cor Vos
Het team, dat van een Amerikaanse naar een Duitse licentie wisselt nu de supermarktketen mede-eigenaar van de ploeg is geworden, heeft naast Niermann ook nog een tweede pion aangetrokken die letterlijk de keuken van Visma | Lease a Bike door en door kent. Van 2019 tot en met 2024 was Martijn Redegeld Head of Nutrition van de wielerploeg, waarna hij naar Ajax overstapte. Nu stapt hij over naar de Schwarz Group, die in meerdere sporten aan de weg aan het timmeren is en waarvan Lidl-Trek een belangrijk project is.
Geen gekke keuze, want op het gebied van voeding (en de voedingsapp) heeft Visma | Lease a Bike de afgelopen jaren revolutionaire stappen gezet en een voorsprong op de concurrentie opgebouwd. Om die reden werd Asker Jeukendrup al eerder door Red Bull-BORA-hansgrohe ingelijfd.
Het vertrek van Niermann zal extra zwaar wegen. Het is nog maar anderhalf jaar geleden dat de organisatie een zware klap moest incasseren met het vertrek van Merijn Zeeman naar voetbalclub AZ. Er werd daarna besloten om onder Plugge een managementteam neer te zetten met Niermann, Mathieu Heijboer, Jacco Verhaeren, Patrick Broe en Robbert de Groot.

Het management met Robbert de Groot, Mathieu Heijboer, Richard Plugge, Grischa Niermann en Jacco Verhaeren – foto: Fotopersburo Cor Vos
De rol van Niermann was binnen de organisatie van Visma | Lease a Bike extreem belangrijk, omdat hij in de praktijk de leiding over het WorldTeam van de mannen droeg. Als eerste ploegleider (tactisch strateeg) en belangrijkste persoon in de recruiting had hij een essentiële rol. Waar Zeeman destijds voor een andere sport koos, gaat de kennis van Niermann nu ook nog eens rechtstreeks naar een directe concurrent.
Nu is het in andere sporten niet vreemd dat stafleden van club naar club of van team naar team hoppen. In het wielrennen zie je juist dat de begeleidingsstaf vaak veel trouwer is. Wanneer je organisatie echter goed staat, dan zou het vertrek van een belangrijk persoon in de begeleiding altijd op te vangen moeten zijn.
Dat andere topteams momenteel aan het shoppen zijn bij Visma | Lease a Bike is ook logisch. De ploeg heeft in de (wetenschappelijke) begeleiding sinds 2015/2016 een flinke voorsprong op de concurrentie opgebouwd. Al moeten we ook eerlijk zeggen dat het geen rocket science is. Het wegkopen van sleutelfiguren bij de Nederlandse ploeg is voor een concurrerend team simpelweg de makkelijkste weg om die specifieke kennis en werkwijze in huis te halen.

Winst in de drie grote rondes in 2023, met links Merijn Zeeman nog aan het roer – foto: Fotopersburo Cor Vos
Zeker nu Visma | Lease a Bike financieel niet meer kan concurreren met ploegen als UAE Emirates-XRG, Red Bull-BORA-hansgrohe, Lidl-Trek en onder andere Decathlon-CMA CGM, is het logisch dat stafleden met een aantrekkelijker financieel voorstel worden verleid. Het benadrukt nogmaals de absolute noodzaak voor Richard Plugge om een nieuwe hoofdsponsor van minimaal 21 miljoen euro binnen te halen. “Het ziet er goed uit”, zei hij daarover op het persmoment. Diezelfde woorden gebruikte hij twee maanden geleden echter ook al.
Toch moet hij er nu voor waken dat de leegloop van stafleden niet te groot wordt. Iwan Spekenbrink had met Sunweb in 2017/2018 de ploeg die wetenschappelijk en sportief een streepje voor had. Hij liet destijds echter veel te makkelijk essentiële personen vertrekken, zoals Aike Visbeek (nu Intermarché-Wanty), Marc Reef (Visma | Lease a Bike), Arthur van Dongen (Visma | Lease a Bike), Hendrik Werner (Red Bull-BORA-hansgrohe), Addy Engels (Tudor Pro Cycling), Adriaan Helmantel (Tudor Pro Cycling), Teun van Erp (Tudor Pro Cycling) en onder andere Luke Roberts (Decathlon-CMA CGM). Inmiddels is zijn ploeg gedegradeerd tot het slechtst presterende WorldTour-team.
Ook de vergelijking met Sunweb/DSM loopt spaak. Daar waren meerdere stafleden het niet eens met de gekozen koers en was het succes wel aanwezig maar nog niet van het niveau TVL.
Is dat het enige wat er aan de hand is? Want dan hoeven wat mij betreft al die artikelen niet.
Of gaan ze weg om andere redenen? Gebrek aan kansen of groeimogelijkheden, buiten geld om? Iets in de sfeer van de ploeg? Persoonlijke vetes?
Overigens is het in het bedrijfsleven heel normaal dat mensen komen en mensen gaan. En de vraag is of het vertrek van bepaalde renners niet veel zwaarder weegt dan het vertrek van Grischa "don't forget to eat and drink guys" Niermann...
Aan de ene kant is het logisch dat je daar als professional voor valt. Niet eens zozeer vanuit het salarisstrookje, maar ook betekent meer geld, meer ruimte om verder te innoveren. Dus teken jij als deskundige bij Lidl of RB dan kun je binnen je werk meer halen uit de middelen die beschikbaar zijn met je kennis en dus ook door- en door ontwikkelen.
Bij Niermann is de manier waarop niet heel netjes zo midden in het seizoen, maar de anderen zijn om logische redenen ook wel vertrokken gezien de verklaringen.
Bang voor het door Raymond genoemde scenario? Nee, de basis bij Visma is veel steviger. Het rommelt bij PICNIC natuurlijk ook langer. Ze houden er met inkomsten uit transfers als die van Onley een ander verdienmodel op na.
Daarnaast zijn daar veel wisselingen geweest zoals terecht opgemerkt, maar als ik dan de naam visbeek zie staan, kun je daar moeilijk een groot en onvervangbaar gemis in zien. Het is nu niet dat ze bij zijn volgende ploegen de stenen uit de straat rijden. Die ene hele goede Tour van Girmay heeft hem toch wel gered. En dat is meer de kwaliteit die Girmay heeft dan Visbeek.