Duitsland is als fietsland verrassend veelzijdig, betaalbaar en lekker dichtbij. Meer dan 320 fietsroutes doorkruisen het land, van de Oostzeekust tot de Alpen, van de Donau tot het Elbezandsteengebergte.

Wat de fietsroutes gemeen hebben: uitstekende bewegwijzering, een dicht netwerk van fietsvriendelijke overnachtingsplekken, en het gemak waarmee je de fiets meeneemt in de trein, vaak voor een kleine meerprijs of zelfs gratis, afhankelijk van deelstaat en vervoersbedrijf.

De klassiekers onder de Duitse langeafstandsroutes lopen dwars door het land. De Oostzeekust-Radweg begint in Flensburg en volgt de kustlijn tot aan het eiland Usedom, langs de krijtrotsen bij Rügen en de statige Hanzesteden Wismar en Stralsund, beide UNESCO-werelderfgoed. Wie liever een rivier volgt, kiest de Rijnroute langs kastelen en wijngaarden door het Midden-Rijndal, of de Moezelroute, die bij Trier begint tussen Romeinse ruïnes en zich daarna door steeds nauwere wijnvalleien slingert.

De Elberadweg voert van het zandsteengebergte van Saksisch Zwitserland via Dresden en Wittenberg naar Hamburg en eindigt bij de Noordzee in Cuxhaven. En voor wie klimmetjes niet schuwt: de Bodensee-Königssee-Radweg rijgt Alpenpanorama’s, sprookjeskastelen van Lodewijk II en de meren Tegernsee en Schliersee aan elkaar, tot aan de Königssee.

Radreiseregion
Naast losse routes wijst de Duitse fietsersbond ADFC zeven complete vakantieregio’s aan als gecertificeerde RadReiseRegion. Rond de Chiemsee in Beieren wisselen meren en Alpenlandschap elkaar af op een netwerk van 1.400 kilometer. De Uelzener Heideregion kleurt in augustus en september paars van de bloeiende heide, met zo’n veertig themaroutes langs traditionele windmolens en schaapskuddes. In het Inn-Salzach-gebied rijd je langs waarschijnlijk het langste kasteelcomplex ter wereld, in Burghausen, terwijl het Württembergse Allgäu, met de Alpen op de achtergrond, dertien rondritten biedt door boomgaarden en veenlandschap.

Knisperend grind
Waar de racefiets stopt, begint voor steeds meer Duitse regio’s het gravelavontuur. De Haßberge in Noord-Beieren profileren zich als eerste officiële gravelregio van Duitsland, met routes onder het motto ‘Gravel to beer and Franconian wine’. In de Bike Arena Sauerland zijn achttien van de ruim veertig routes speciaal voor gravelbikes uitgezet, waaronder de pittige Hochsauerland-Zweitausender met 72 kilometer en bijna 1.700 hoogtemeters. Ook het Ruhrgebied, ooit vooral bekend om industrie, telt inmiddels elf gravelroutes, en in de Hunsrück combineren negen ‘Gravel-Märchen’-routes onverhard terrein met een overnachting in een trekkingkamp in het Hunsrück-Hochwald of het Soonwald-Nahe.

Hele gezin
Wie liever met kinderen fietst dan kilometers jaagt, vindt in Duitsland tientallen vlakke, goed bewegwijzerde familieroutes. De Rheinische Apfelroute in Noordrijn-Westfalen voert in drie dagen door boomgaarden en dorpjes, met speeltuinen en cidermakerijen als vaste tussenstops. De Thüringer Städtekette verbindt zeven steden, van de Wartburg bij Eisenach tot de dierentuin van Erfurt en het planetarium van Jena, met de mogelijkheid om onderweg altijd op de trein te stappen. En de Diemelradweg, met vijf ADFC-sterren de hoogst gewaardeerde familieroute van het land, volgt de rivier van bron tot monding langs kastelen, vakwerkdorpen en ’s werelds grootste schansspringinstallatie.

Zo divers de routes, zo simpel de rode draad: instappen met de fiets in de trein, uitstappen waar het landschap begint, en zelf bepalen hoe ver je komt.