Recensie: Anna van der Breggen, Mijn leven achter het erepodium

Recensie: Anna van der Breggen, Mijn leven achter het erepodium
Door Martin Bons
vrijdag 8 oktober 2021 om 20:00

‘Stel je voor dat je olympisch kampioen wordt. Dan ben je toch voor de rest van je leven gelukkig.’ Samen met haar Poolse ploeggenootje Kasia Niewiadoma bij Rabobank-Liv droomde Anna van der Breggen na de training nog wel eens weg: olympisch kampioen, dat was het aller-allerhoogste. ‘Iets wat in het echte leven onbereikbaar leek.’

Anna van der Breggen wérd in 2016 in Rio de Janeiro olympisch kampioen. In een bloedstollende finale sprintte ze in een groep met vier naar de zege. De wedstrijd staat ook in het geheugen gegrift van veel Nederlanders, door de afschuwelijke val van Annemiek van Vleuten in de afdaling van de Vista Chinesa. Wat ik niet wist is dat Van der Breggen de afdaling meerdere keren heeft verkend. ‘Ik wilde me volledig focussen op het oefenen van de moeilijke afdaling, zodat ik precies wist met welke snelheid ik elke bocht kon nemen. We hebben die afdaling vijf keer achter elkaar gedaan. Elke keer weer omhoog, net zo lang tot ik de afdaling voor mijn gevoel perfect onder de knie had.’

Wie is ‘we’? Was Van Vleuten ook bij die verkenning? Dat had ik graag nog geweten, maar deze citaten maken het boek voor elke wielerliefhebber de moeite waard. Het boek is een monoloog van Anna van der Breggen, afgewisseld met interviews met intimi: haar echtgenoot, ouders, beste vriendin, ploeggenoten, familieleden. Na elke bladzijde leren we Van der Breggen beter kennen. Zo blijkt dat ze door de zenuwen voor de koers geen hap door haar keel krijgt. ‘Hup, verstand op nul en kauwen’, zegt haar moeder dan. Dat Anna geen trainingsbeest is (‘Als ik volgende week begin, ben ik ook nog wel op tijd in vorm’) en dat zij haar man Sierk Jan (haar voormalige trainer) ten huwelijk heeft gevraagd bij een kampvuur op de rode vlaktes van de Grand Canyon.

Hoewel zij uit een wielerfamilie komt, is haar kennis over het wielerbestaan in het begin van haar carrière minimaal. Het is ontwapenend en soms ontroerend om te lezen. Als zij in 2009 op 19-jarige leeftijd de kans krijgt de Giro te rijden, heeft ze geen idee wat de Giro is. ‘Nog nooit van gehoord.’ Als zij voor het eerst gemasseerd moet worden, gaat zij in haar kleren op de massagetafel liggen. ‘Het is toch wel handig als je eerst je broek uittrekt’, zegt de masseur tegen haar.

Anna is opgegroeid in een christelijk gezin in Hasselt. Op zondag twee keer naar de kerk, geen televisie, niet sporten en niet werken op de Dag des Heeren. ‘Pas toen ik bij de junioren af en toe voor wedstrijden naar het buitenland ging en met rensters sprak die niet geloofden, ontdekte ik dat het voor veel andere mensen helemaal niet vanzelfsprekend was om naar de kerk te gaan.’

Van der Breggen in 2013 – foto: Cor Vos

Het Nederlandse vrouwenwielrennen kent ongekende hoogtijdagen. Het is mooi om één van de kampioenen te leren kennen. Niet door middel van een paar quotes, maar in boekvorm. Er staan geen schokkende onthullingen in. Anna is correct, openhartig, vriendelijk, nuchter. Er is geen opsmuk, arrogantie. What you see is what you get. Dat heeft ook een keerzijde. De biografie blijft braaf en beleefd. Wat gaat er om in het vrouwenpeloton? Combines, intriges, roddel en achterklap, trucs, rensters die elkaar niet kunnen luchten of zien, openstaande rekeningen die vereffend moeten worden. Het komt niet of nauwelijks aan bod. Anna zegt zelf: ‘Winnen is gewoon veel mooier als je het kunt delen.’ En daar is natuurlijk niets mis mee.

Het boek beschrijft haar wieler- en privéleven. Als het over de koers gaat, staan er interessante beschouwingen in: ‘Sommige meiden kiezen er liever voor om de kopgroep te vermijden, zodat ze ook niet in de positie komen waarin ze iets verkeerds kunnen doen.’ (Hoe gaat dat er aan toe bij de mannen?). Maar het vervalt soms ook in gebabbel (‘Iedereen binnen het team is professioneel en gedreven, we werken allemaal keihard’).

De biografie is op zijn best als het persoonlijk wordt. Anna gaat psychomotorische therapie en bewegingsagogie studeren. Wanneer zij tijdens een les leert hoe zij door haar tenen kan ademhalen, haakt ze af. Zij kiest daarna voor verpleegkunde en krijgt de kans stage te lopen in een orthopedisch ziekenhuis in Ghana. Ze maakt hartverscheurende taferelen mee (vrouwen die tijdens de bevalling te hard schreeuwen worden geslagen, een baby dat met een waterhoofdje wordt geboren wordt achteloos opzij geschoven). Op bezoek bij een Ghanese familie wordt een geitje op een hardhandige manier gedood. Die ervaringen en inzichten (‘Ik ben mede door die gebeurtenis vegetariër geworden’) maken Anna van der Breggen wie zij nu is. Dat maakt het boek sterk.

Van der Breggen tijdens haar laatste WK – foto: Cor Vos

‘Toen zij terugkwam uit Ghana, had zij geen idee wat ze met haar leven moest’, zegt haar oudste broer. Het is Johan Lammerts die haar weer stimuleert te gaan fietsen. Van der Breggen: ‘Ik weet niet of ik zonder hem nog had gekoerst.’ Het is maar goed dat de toenmalige bondscoach dat heeft gedaan. Anders hadden we een groot kampioen minder gehad. En was dit boek, dat leest als een trein, er niet geweest.

Van der Breggen heeft haar laatste seizoen als professioneel wielrenster afgesloten. Olympisch kampioen is zij geworden, maar is zij de rest van haar leven ook gelukkig? De medailles liggen achter in de kast. ‘Maar in ons nieuwe huis krijgen ze een prominentere plaats.’ Wat zij koestert zijn vooral herinneringen. ‘In 2012 eindigde ik negende in de Ronde van Vlaanderen, een ongekend succes voor de kleine Belgische ploeg Sengers. Het gevoel dat ik toen had, was misschien wel net zo mooi als het winnen van olympisch goud.’

‘ANNA: Mijn leven achter het erepodium’ is uitgebracht door KokBoekencentrum en telt 224 pagina’s. Het is verkrijgbaar voor 20 euro, onder meer bij bij bol.com. Het is ook beschikbaar als e-book.

Dit artikel delen:

11 Reacties

dit is mijn voorwiel 8 oktober 2021 om 20:08

Soms vind ik het jammer dat biografieen mij niet smaken…

Franco Ballerini 8 oktober 2021 om 20:34

Mooie recensie. Mijn respect voor Anna is door dit boek alleen maar groter geworden.

FW07 8 oktober 2021 om 21:00

Waar is de recensie?

Verder wel een boek waar ik eens voor ga kijken om te gaan kopen. Samen met Vos toch wel de wielrenster waar ik het meest mee heb/had.

Romāns Vainšteins 8 oktober 2021 om 21:05

Heb haar altijd een interessant persoon gevonden. Die regio trouwens, tussen Meppel, Zwolle en Kampen in, is geweldig voor wielrennen. Wijds en rustig. Kan me goed voorstellen dat daar een kampioen wegkomt.

Poeksel 8 oktober 2021 om 21:24

Nog geen kampioen, maar Pascal Eenkhoorn (een zeer verre neef van mij) komt uit Genemuiden, precies tussen die drie steden in.

Kelder is de Man 8 oktober 2021 om 21:36

Dat stukje tussen Kampen en Genemuiden is het fijnste stuk op m'n route Amsterdam-Westerbork. Maar het zal mss ook komen door het uren vooraf polderen.

Lalsacien 9 oktober 2021 om 08:01

@RV Weids en rustig…

Cayolle 8 oktober 2021 om 21:44

Boek enige tijd al gelezen. Mooi boek, nog mooiere renster, schitterend mens!

Medicijnman 8 oktober 2021 om 23:36

Lijkt me een tikkeltje te braaf allemaal. Wat niets afdoet aan haar geweldige carrière.

Reactie plaatsen

Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.

Laatste nieuws

Materiaalzone

Populair