Materiaalzone 
Fietstoerisme 
Jury Tour de France Femmes opgelet: Wielrensters misbruiken hun cupmaat
Meerdere WorldTeams bij de vrouwen hebben tegenover WielerFlits aangegeven dat ze zich storen hoe sommige wielrensters misbruik maken van hun borstmaat in tijdritten. Door met opvulling in een bh een grotere cupmaat te ‘faken’, weten ze een aerodynamisch voordeel voor de tijdrit te creëren. Het kunstmatig aanpassen van kleding is volgens de reglementen van de internationale wielerunie (UCI) verboden. Hierop wordt op dit moment echter vrijwel niet gehandhaafd.
Er zijn talrijke voorbeelden van wielrensters die in tijdritten een zichtbaar grotere cupmaat hebben dan tijdens wedstrijden in lijn. Ook in de top van het vrouwenwielrennen gebeurt dit. Het viel heel duidelijk op bij een renster tijdens de olympische tijdrit in Parijs 2024. Foto’s van deze renster laten wij ook aan Bert Blocken, professor aerodynamica bij de Heriot-Watt Universiteit in Schotland en LUT in Finland, zien. “Dit is duidelijk niet ok”, oordeelt hij.
Ook wanneer we foto’s bekijken van enkele tijdritten afgelopen seizoen, waaronder de rit tegen de klok in de Giro d’Italia Women, zien we diverse rensters die zichtbaar iets onder het shirt op de borst dragen. Blocken constateert zelfs dat de vergroting bij een van deze rensters ‘heel goed’ is uitgevoerd.
Het opvullen van een grotere sport-bh tijdens een tijdrit is verboden, omdat de renster hiermee een aerodynamisch voordeel creëert. De ploegen die Wielerflits hierover sprak vinden dan ook dat de UCI-jury hiertegen moet optreden. Dat kan in hun ogen heel eenvoudig: laat een vrouwelijk jurylid de rensters direct na de tijdrit in een afgesloten tentje controleren of ze niets in hun bh of onder hun aero-kleding verbergen.
Wetenschappelijk bewijs
Een rondvraag in het peloton leert dat meerdere vrouwenploegen zich daaraan storen. Bert Blocken kan die frustratie begrijpen. Hij deed hier enkele jaren geleden al onderzoek naar en is bekend met dit fenomeen.
“We spreken over een Chest Fairing, waarmee je de luchtstroom rond het lichaam verandert en zo minder overdruk op de dijbenen krijgt. Hierdoor ondervindt de renner minder luchtweerstand. Het is niet zo dat je in een tijdrit hier tientallen seconden voordeel mee pakt, maar in een rit van 20 tot 30 kilometer kan het seconden opleveren die doorslaggevend kunnen zijn”, benadrukt Blocken.
Twee jaar geleden deed de Belgische professor een uitgebreid onderzoek naar Chest Fairings bij tijdrijders en triatleten, dat werd gepubliceerd op ScienceDirect. Hieruit bleek dat je een luchtweerstandsvermindering tot 3,6% kunt behalen wanneer je een voorwerp in de meest optimale vorm gebruikt dat de hele borst bedekt. Dit vertaalt zich naar een tijdwinst van minstens 0,78 seconden per kilometer.
The Triathlete publiceerde twee jaar geleden een artikel over onderzoeken van Blocken en Jim Manton (ERO Sports) naar het voordeel dat triatleten behalen wanneer ze een bidon onder hun shirt steken. Voor een gemiddelde atleet kan dit een besparing van ruim 12 watt opleveren, wat op een volledige Ironman tot wel twee minuten tijdwinst leidt. Ook hier was duidelijk zichtbaar dat de fles de borstkas stroomlijnt en de luchtstroom tussen de benen door geleidt, waardoor er minder tegendruk op het bekken ontstaat.
Blocken: “Ik heb er destijds met Michael Rogers van de internationale wielerunie (UCI) over gesproken. Het ging toen vooral over het ‘misbruik’ van de radiocommunicatie, die voor op de borst werd geplaatst om de luchtweerstand te verminderen. Ik heb hem op ons onderzoek gewezen. De UCI is er dus van op de hoogte dat dit speelt.”
Strenge regels en straffen
In de UCI-reglementen staat duidelijk dat het plaatsen van voorwerpen op de borst verboden is. Artikel 1.3.033 schrijft voor dat kleding enkel de functie van kleding mag hebben en de morfologie (lichaamsvorm) van de renner niet kunstmatig mag aanpassen. Het plakken van schuim, opvulling, tape of plastic vormen op of onder de borst om een stroomlijnder vorm te creëren, is niet toegestaan. Textuurverschillen ter bevordering van de aerodynamica zijn enkel toegestaan als deze direct in de stof zijn geweven of gestikt (met een maximale oppervlakteruwheid/hoogteverschil van 1 mm).
Wanneer een renner of renster tijdens of na een wedstrijd betrapt wordt op een overtreding van artikel 1.3.033, volgt onmiddellijke uitsluiting uit de wedstrijd (of schrapping uit de uitslag). Afhankelijk van het niveau van de wedstrijd (zoals een WorldTour-tijdrit of het WK) wordt er daarnaast een geldboete opgelegd, meestal variërend van CHF 200 tot CHF 1.000 (en bij ernstige of opzettelijke overtredingen nog hoger).
Met de tijdrit van aanstaande dinsdag in de Tour de France Femmes op het programma (21 kilometer van Gevrey-Chambertin naar Dijon), wordt er dan ook vanuit een aantal World-teams een dringend appèl gedaan op de UCI-jury om hier expliciet op te handhaven.
Zal ook wel niet voor niks geweest zijn.
Eeen cupmaat heb je volgens mij van nature, en pakweg Puck Moonen heeft dus 'natuurlijk voordeel' in een tijdrit t.o.v. renster met een AA-maatje.
Het gaat dus met name om het kunstmatig vergroten van de cupmaat.
En het lijkt me best arbitrair om voor een sportster te bepalen wat voor BH zij draagt tijdens een wedstrijd. Mag je dan ook geen 'kipfilets' erin of zo?